U Derventi podižu biljeg stradanja svojih predaka: Spomen sa željeznice gdje je u smrt u Hrvatsku otjerano 410 Srba (FOTO)

U Bosanskim Lužanima, na inicijativu mještana tog i derventskih sela Novi Lužani i Kostreš, kao i brodskih Barica, a povodom osam decenija od genocidnog zločina nad srpskim stanovništvom u Drugom svjetskom ratu, podiže se Spomen–park u znak sjećanja na civilne žrtve ustaškog terora.

Iza ovog istorijskog poduhvata stale su lokalne uprave, boračke organizacije i SUBNOR Dervente i Broda.

Foto: Ninko Đurić

Biljeg užasnog srpskog stradanja gradi se na mjestu sa kojeg je većina od 410 nevino stradalih mještana vagonima transportovana u Slavonsku Požegu, gdje su svirepo pogubljeni samo zbog svog srpskog imena i pravoslavne vjere.

Lužanski sveštenik Dragan Zarić, završetak radova najavljuje do 26. avgusta, kada je u planu i služenje parastosa za žrtve, a čije su porodice nekada pomen bližnjima odavale u Slavonskoj Požegi, na mjestu pogubljenja.

–Cilj je da trajno obilježimo mjesto gdje su naši preci posljednji put stajali živi i odakle su otjerani u smrt. Tu u predratnim Lužanima, uz mlin i pilanu, postojale su i hale koje su ustašama poslužile kao sabirni centar za 410 Srba iz ta četiri sela, a uskotračna pruga za njihov put bez povratka. Svi ti muškarci pravoslavci iznad 16 godina strpani su u vagone i transportovani do Slavonske Požege gdje su svirepo pogubljeni– kazuje, za naš portal, sveštenik Zarić.

Foto: Ninko Đurić

On dodaje da su evidencija i podaci o ovim ustaškim zločinima sačuvani zahvaljujući gorkom narodnom sjećanju, svjedočenjima bivšeg logoraša Dušana Trivunčevića, Nikole Čečavca, prikupljenih kao službenika pri opštinskom Vojnom odsjeku. Nikola je bio krunski svedok tog srpskog pogroma, pretekao je srećom da je imao dvije godine manje od 16 godina, sa koliko je u vagone strpan svaki privedeni Srbin, tog 26. avgusta 1941. godine.

Ni dan-danas se ne zna ni za grobove, ni za kosti, tih 410 derventskih mučenika. Nekada su njihovi potomci odlazili u Hrvatsku i nad jamom, odnosno njivog navodnog stratišta, odavali pomen.

Foto: Ninko Đurić

-Odavno je i to simbolično spomen obeležje u Slavonskoj Požegi, bestragom uništeno i sravnjeno sa zemljom. Zato ga sada podižemo u Bosanskim Lužanima. Umesto njihovih grobova, uz četiri uzvišenja koja simbolizuju njihova sela, za svakog nastradalog u betonski prsten sa pločicom na kojoj je zapisano ime i prezime žrtve zasadićemo stablo tise koje simbolizuje vječnost- najavljuje sveštenik Zarić, uz zahvalnost Vasi Mičiću i ostalim mještanima na inicijativi i istrajnosti da ovjekoveče biljeg jednog od najvećih stradanja u istoriji derventskih i posavskih Srba.

Foto: Ninko Đurić

UBISTVO PRAVOSLAVNOG SVEŠTENIKA PRETHODILO STRADANJU SRBA

Transportu 410 derventskih Srba na put bez povratka u Hrvatsku, prugom iz Bosanskih Lužana, prethodilo je svirepo ubistvo pravoslavnog sveštenika u tom mjestu Miloša Petrovića. Njemu je nedavno služen pomen i osveštan obnovljeni spomenik.

-Ustaše su u 32 godini života ubile Miloša 14. aprila 1941., već četvrtog dana od proglašenja NDH (10.aprila), ispred parohijanskog doma u Bosanskim Lužanima. Taj pravoslavni sveštenik je bio prva žrtva ustaškog terora u tom derventskom selu, iz kog je već 26. avgusta u Hrvatsku i smrt poslato 410 Srba- podsjeća paroh lužanski Dragan Zarić.

Ninko ĐURIĆ